Zarządzanie kapitałem jest jak "słoń w pokoju" [oznacza to jakąś ważną kwestię, której z różnych powodów ludzie nie chcą poruszać], dużo traderów w ogóle nie chce o niej mówić. To może być nudne, krępujące lub może powodować emocjonalny ból u traderów rozmawiających o ryzyku i zarządzaniu kapitałem, bo zdają sobie sprawę, że nie robią tego dobrze.

Jednak jak ze wszystkim w życiu, rozmowa o "słoniu w pokoju" jest najlepszą rzeczą, którą możesz zrobić, by udoskonalić swój trading. Oznacza to uczciwość wobec siebie i koncentrację na najtrudniejszych lub najnudniejszych kwestiach tak często jak to konieczne. Jeśli to zignorujesz, to możesz wpaść w ogromne kłopoty, których nie będziesz umiał kontrolować.

W tym artykule zamierzam przybliżyć ci parę ważnych aspektów zarządzania ryzykiem i kapitałem. Odpowiadam tu na wiele pytań traderów dotyczących poziomu breakeven, kroczących stop lossów oraz innych, więc zaczynamy...

Utrzymuj stałe ryzyko

Pierwszym "sekretem", o którym zamierzam ci powiedzieć, jest zachowywanie stałego ryzyka. Marty Schwartz napisał w artykule o 'czarodziejach rynku' coś, co chcę zacytować: "Nie zwiększaj wielkości pozycji aż podwoisz lub potroisz kapitał. Wielu ludzi popełnia błąd zwiększając ryzyko, jak tylko zaczynają zarabiać. To szybka droga do upadku".

Czemu uważam to za "sekret"? Wielu traderów ma tendencję do zwiększania poziomu ryzyka po udanym trejdzie lub ich serii; powinieneś tego unikać. Zasadniczo przeciwieństwo tego, co robi "większość traderów" może być uważane za "sekret" tradingu... a kwestia zarządzania kapitałem jest właśnie takim sekretem.

Jestem zwolennikiem utrzymywania ryzyka na stałym poziomie nie tylko dlatego, że inni profesjonalni traderzy tak robią, ale dlatego, że nauczyło mnie tego doświadczenie. Wcześniej w mojej karierze zwiększałem ryzyko po udanym zleceniu... w końcu uświadomiłem sobie, że nie jest to właściwe i przestałem. Z moich obserwacji traderów, którym pomagam, widzę że wielu zwiększa ryzyko po sukcesie i przez to przegrywa...

Po serii zysków masz tendencję do zbytniej pewności siebie... powinienem podkreślić, że ogólnie nie ma w tym nic złego; w ludzkiej naturze leży ryzykowanie więcej po sukcesie. Jednak powinieneś położyć temu kres, jeśli naprawdę chcesz zarabiać. Jeśli przeczytałeś artykuł o " jednej rzeczy, którą powinieneś wiedzieć o tradingu", to wiesz, że nawet jeśli podążasz za strategią, twoje zyski i straty nadal są rozdzielane losowo. Znaczy to, że po sukcesie nie ma żadnego logicznego powodu, że kolejna transakcja też będzie udana... więc nie ma powodu, żeby zwiększać ryzyko. Jednak jako ludzie lubimy hazard... ciężko jest zignorować uczucie euforii i pewności siebie po sukcesie... ale MUSISZ to zrobić, jeśli chcesz efektywnie zarządzać kapitałem i przeżyć na rynku.

Wypłacaj zyski

Jak już pisałem, utrzymywanie ryzyka na stałym poziomie jest kluczem do sukcesu w efektywnym zarządzaniu kapitałem. Profesjonalni traderzy nie podwyższają gwałtownie ryzyka po każdym sukcesie... to nielogiczna i nierealistyczna droga zarządzania kapitałem. Traderzy którzy się z tego utrzymują, wypłacają zarobione pieniądze z konta każdego miesiąca, tak by zawsze mieć na rachunku tę samą sumę. Jeśli tak zrobisz, to nie będziesz zwiększał ryzyka.

Powinieneś mieć taką ilość pieniędzy na koncie, by czuć się komfortowo, a potem zabierać zyski z każdego miesiąca... wtedy ryzyko nie będzie wzrastać, bo kapitał będzie utrzymywał się ciągle na tym samym poziomie.

Przesuwanie stop lossa na poziom breakeven może doprowadzić do spalenia konta

Dużym sekretem dobrego posługiwania się stop lossami jest to, byś nie przesuwał go jeśli nie ma logicznych, opartych na logicznych przesłankach powodów, by to zrobić. Przesuwanie stopa do tego samego poziomu, z którego wszedłeś jest nielogiczne, jeśli nie ma powodu, by to zrobić. Przesuwanie stopa dlatego, że masz taki nawyk, nie jest efektywną metodą zarządzania zleceniami. Ile razy przesuwałeś SL, by zobaczyć, że rynek wróci z powrotem i cię wyrzuci, a potem cena pójdzie tam, gdzie chciałeś? Musisz dać zleceniu "przestrzeń do działania" i jeśli nie będzie powodu do zacieśnienia stopa lub do przesunięcia go na poziom breakeven, to tego nie rób.

Możesz nie zdawać sobie sprawy, że bałagan w stop lossach oraz ręczne zamykanie zlecenia zanim cena mogła mieć szansę na zmianę, jest dobrowolnym zmniejszaniem możliwości tego, by twoja stategia na ciebie pracowała. W skrócie, jeśli nie masz logicznych powodów, by zmieniać SL, wtedy robisz to pod wpływem emocji, głównie strachu. Powinieneś przezwyciężyć strach przed stratą, bo porażka jest częścią bycia profesjonalnym traderem. Dopóki nie dasz zleceniu "przestrzeni" i możliwości swobodnego ruchu bez twojej ciągłej ingerencji, nie uda ci się na tym zarabiać.

Nie mówię, że nie powinieneś nigdy przesuwać SL do poziomu breakeven, bo oczywiście są sytuacje, kiedy powinno się to robić. Poniżej jest kilka racjonalnych powodów, kiedy warto:

- Jeśli przeciwny sygnał sugeruje ostrożność i zmienia stan rynku, to logiczny powód, by to zrobić.

- Jeśli rynek zbliża się do ważnego poziomu na wykresie i wtedy dostrzegasz sygnały odwrócenia trendu, powinieneś uznać że rynek naprawdę się odróci i wtedy użyć kroczącego stop lossa.

- Jeśli twoje zlecenie jest na rynku parę dni i nic się nie dzieje, możesz je zamknąć albo przesunąć SL do poziomu breakeven... jest to znane pod nazwą "time stop". Ogólnie mówiąc, najlepsze trade'y mają tendencje do kończenia się zyskiem dość szybko po wejściu na rynek.

- Gdy ukazują się takie raporty jak Non-Farm Payrolls i masz dobry zysk, powinieneś przesunąć SL do poziomu breakeven lub kontrolować to zlecenie. Takie wydarzenia często diametralnie zmieniają sytuację na rynku.

Nie bądź chciwy: nie celuj cały czas w wielki zysk

Kolejnym "sekretem" jest to, że naprawdę musisz używać TP. Może nie brzmi to dla ciebie jak "sekret", ale uważam, że jest to "tajemnica", bo wielu traderów nie używa tego narzędzia tak często jak powinni... i wielu z nich nie ma zysków. Czemu powinieneś martwić się ustawianiem TP? To naprawdę trudne zamknąć zlecenie, kiedy cena idzie w oczekiwaną stronę, bo naturalną tendencją jest zostawianie zlecenia otwartego, jeśli przynosi zysk. Podczas gdy ważne jest, by "pozwolić zyskom rosnąć"... to powinieneś wybierać, kiedy to zrobić. Oczywiście nie powinieneś tego robić z każdym zyskownym zleceniem. Cena wzrasta i spada i przez większość czasu nie ma na rynku silnego jednoznacznego ruchu w górę czy w dół, cena zwykle wraca do wcześniejszych poziomów. To może ma więcej sensu dla handlującego krótkoterminowo "swing tradera", któremu zdarzy się solidny zysk w stosunku 2:1 lub 3:1, gdy rynek to oferuje... to lepsze niż czekanie, aż rynek zawróci w twoją stronę i podąży w miejsce twojego wejścia; w tym punkcie pewnie wejdziesz pod wpływem emocji, bo szalejesz na punkcie zostawiania otwartych zleceń.

Traderzy z małym kontem powinni być szczęśliwi, mając dobry zysk często w stosunku 1:1 lub 2:1... nie ma nic złego w natrafieniu na takie dobre okazje, które powiększają konto i pewność siebie. Należy unikać pokusy, by cały czas czekać na doskonały trade.

Wiedzieć kiedy pozwolić zyskom rosnąć

Podczas gdy takie trade'y są rzadkie, to naprawdę się zdarzają; jednak musisz uniknąć błędu popełnianego przez wielu traderów, czyli dążenia do tego, by każda transakcja była wyjątkowa. Najczęściej cena porusza się w ograniczonym zakresie każdego tygodnia i miesiąca. Na przykład średni tygodniowy zasięg pary EURUSD to około 250 pipsów.

Wyczucie kiedy pozwolić zyskom rosnąć i czy mają rosnąć w stosunku 1:1, 2:1 lub 3:1 jest umiejętnością wyrabianą podczas tradingu. Będę szczery, dostaję wiele maili dotyczących tego, kiedy pozwolić zyskom rosnąć lub jaki powinien być stosunek ryzyka do zysku – nie ma określonej zasady z wyjątkiem tej, by ćwiczyć, spędzać dużo czasu na analizie i wyrobić sobie intuicję w czytaniu wykresów; potrzebujesz tego, by udoskonalić umiejętność wchodzenia na rynek.

Mogę dać kilka filtrów do oceniania każdego poszczególnego zlecenia, które mogą pomóc ustalić, czy możesz mieć w danej transakcji jakiś większy zysk:

1. Silne znaki wybicia ważnego poziomu

Kiedy cena jest w konsolidacji, mogą się pojawić silne sygnały wybicia w górę lub w dół. Mogą być one dobrymi okazjami na większy zysk. Jednak nie każde wybicie jest jednakowe; niektóre są słabsze od innych i czasami cena robi fałszywe wybicie przed wystąpieniem prawdziwego. Trzeba ćwiczyć ostrożność gdy to ma miejsce, najbezpieczniejsze możliwości wejścia po wybiciu przedstawiają następujące dwa scenariusze:

Wykres poniżej pokazuje przykład wejścia na rynek na podstawie setupu price action, kiedy oczekuje się wybicia. To bardziej zaawansowany sposób na wejście, ale może oznaczać ustawienie wąskiego stop lossa oraz duży stosunek ryzyka do zysku. Przed wystąpieniem tego typu wybicia występują dobre setupy; zauważ że bycze cienie na świecach poprzedzają inside bara na poniższym wykresie. To wskazuje moment konsolidacji poniżej poziomu oporu do potencjalnego wybicia w górę; potem mamy mały inside bar poniżej poziomu wybicia, to dobry sygnał wejścia w rynek.

Wykres ten pokazuje oczekiwane wejście na rynek na podstawie sygnału price action przed wybiciem:

Następnym sposobem wejścia w wybicie, który może prowadzić do większego zysku, jest czekanie aż rynek potwierdzi ten ruch po powrocie do poziomu wsparcia lub oporu. Jak tylko cena wyłamie się poniżej lub powyżej ważnego poziomu, to zwykle powróci i będzie go ponownie testować, zanim znów podąży w kierunku wybicia. Takie rodzaje potwierdzania wybić z kluczowych poziomów mogą być dobrą okazją do użycia trailing stopu by pozwolić zleceniu pracować.

Wykres ukazuje sygnał PA uformowany po powrocie do poziomu wybicia:

2. Wyraźne sygnały kontynuacji trendu

Rynki z silnym trendem oczywiście mogą być dobrą możliwością przekształcenia zlecenia w duży zysk. Czasem widzimy ogromny potencjał zarobku w silnych trendach takich jak wykres GBPJPY pokazany na wykresie niżej. Zauważ, że na przykładzie niżej trend jest wyraźnie wzrostowy i jakikolwiek sygnał PA uformowany w tym silnym trendzie mógłby być dobrą okazją na duży zysk, widzimy pin bar i inside bar oznaczający dużą wygraną dla każdego, kto to zagrał.

Wykres pokazuje dobry przykład tradingu opartego na sygnałach kontynuacji trendu, możesz użyć trailing stopu, by zlecenie zakończyło się większym sukcesem:

3. Sygnały PA na kluczowym poziomie na rynku o silnym trendzie

Inny dobry scenariusz na szukanie opłacalnego trade'u występuje po tym jak cena zawraca do ważnego poziomu na rynku z silnym trendem. Na poniższym wykresie widzimy jasny tego przykład - pojawienie się niedawnego fakey setupu na rynku złota w trendzie spadkowym. Omawiałem ten sygnał w komentarzu i widzimy, że cena znacznie spada po utworzeniu się tego sygnału na poziomie wsparcia. Kiedy rynek ma jednoznaczny trend, a potem cena wraca do kluczowego poziomu i tworzy wyraźny sygnał PA, to często dobra okazja, by szukać większego niż zwykle zysku.

Wykres pokazuje sygnał fakey uformowany po powrocie ceny do ważnego poziomu oporu w trendzie spadkowym:

Powyższe scenariusze mogą być dobrym powodem, by pozwolić zyskom rosnąć. Możesz chcieć przesuwać stopa po wybiciu kiedy cena wyraźnie pokazuje, że trend pójdzie w oczekiwanym kierunku. ... Po tym, jak użyjesz trailing stop i wejdziesz na rynek, musisz podjąć dobrą decyzję; jest wiele różnych metod używania trailing SL, ale żadna nie jest doskonała. Po dłuższym czasie i treningu możesz wyrobić w sobie lepsze wyczucie do ustalania, czy potrzebujesz tego narzędzia i jak go używać.

Uwaga końcowa

Używana strategia jest oczywiście ważna, lecz w rzeczywistości to nie koniec. To sposób zarządzania ryzykiem i kapitałem jest prawdziwym "sekretem" tradingu. Wiele tego co przeczytałeś już wiesz, ale nie przywiązywałeś wagi do tego, jak myśleć o zabezpieczeniu kapitału i zarządzaniu ryzykiem; nie brałeś tego serio, bo to nudna część gry. Czas się obudzić i zmierzyć z rzeczywistością; brak przywiązywania wagi do zarządzania ryzykiem i brak zabezpieczania kapitału może doprowadzić cię na ścieżkę finansowej ruiny i stresu. Właściwe zarządzanie ryzykiem i odpowiednia strategia to podstawy tego, czego uczę. Kiedy złożysz te dwa elementy w całość jak puzzle, będziesz gotowy, by móc zarabiać na rynku.

Karina Socha

Tłumaczka artykułów Niala Fullera, interesuje się rynkami finansowymi z perspektywy antropologii filozoficznej.