Kontynuując rozważania na temat poszerzania wiedzy o sobie i poszukiwaniu równowagi życiowej przedstawię w dzisiejszym tekście zarys koncepcji minfulness i podstawowe informacje o treningu uważności. Później postaram się odnieść to do tradingu.

Mindfulness tłumaczy się na język polski jako „uważność”, „uważna obecność” czasami też „pełnia obecności”. Te określenia bardzo dobrze oddają główną ideę mindfulness, czyli dążenie do nieoceniającego przeżywania chwili obecnej. Większość ludzi przez większość czasu zajmuje się przeszłością (rozpamiętując co i jak zrobili oraz dlaczego akurat w taki sposób) albo przyszłością (co się stanie jak coś zrobią albo jak czegoś nie zrobią). Przez to są niejako wyłączeni z teraźniejszości i nie mogą jej w pełni przeżywać. Nie oznacza to oczywiście, że nie warto analizować tego, co się stało czy planować swoich przyszłych działań. Chodzi raczej o świadomość obecnej chwili i tego co się dzieje akurat teraz. To jest rdzeń mindfulness.

Twórca tego podejścia, Jon Kabat - Zinn określa mindfulness jako szczególny rodzaj uwagi: świadomej, nieosądzającej i skierowanej na bieżącą chwilę. Oznacza to, że w danym momencie można przeżyć właśnie tę chwilę, tylko jeden tak często w pędzącym świecie trudny moment do uchwycenia - teraz. Podczas takiego przeżywania chwili nie chodzi o to, by snuć jakieś refleksje czy dochodzić do jakichś wybitnych wniosków. Chodzi o to, aby po prostu poczuć co się aktualnie dzieje i pozwolić sobie na zarejestrowanie danego bodźca, bez oceniania czy prób zatrzymania go lub usunięcia. Takim bodźcem może być np. podmuch wiatru w słoneczny dzień, śpiew kosa za oknem o poranku, uczucie rodzące się w Tobie, kiedy widzisz uśmiechające się dziecko czy … ruch ceny na wykresie, ale też zwyczajne odczucie głodu bądź sytości.

Mindfulness ma swoje korzenie w kulturze dalekiego wschodu i bezpośrednio z niej się wywodzi. Jednak dziś jest podejściem i praktyką znaną już niemalże na całym świecie. Trening uważności stosowany jest najczęściej u osób, które nie radzą sobie ze stresem i negatywnymi emocjami. Dzięki temu mają one szansę nabyć niezbędne do skutecznego radzenia sobie w trudnych sytuacjach umiejętności. Ale potrzeba systematycznych ćwiczeń i wytrwałości, by poczuć skutki działania mindfulness. Niemniej jednak warto spróbować, bo poza usprawnieniem w obszarze radzenia sobie w sytuacjach stresowych mindfulness ogólnie zwiększa odporność, poprawia kondycję fizyczną (redukcja niepotrzebnych napięć mięśniowych, poprawa ciśnienia i termoregulacji, normalizacja pulsu), daje szansę na życie w spokoju i odprężeniu oraz w  poczuciu harmonii (ze sobą i światem) i większej akceptacji (siebie i świata). Jednocześnie chroni prze rutynizacją życia i popadnięciem w monotonię czy melancholię. Dlatego często bywa pomocny przy leczeniu depresji i uzależnień. Mindfulness wykorzystywany jest jako jedna z technik w wielu podejściach terapeutycznych, np. MSBR (redukcja stresu poprzez medytacje Minfulness), MBCT (terapia poznawcza oparta na uważności), DBT (terapia dialektyczno - behawioralna). Jednak tak naprawdę jest propozycją dobrą dla każdego, jest uniwersalnym sposobem na poprawę jakości życia. Praktyka mindfulness przyczynia się do rozwoju świadomości (siebie i innych), poszerza pole widzenia i odczuwania, a jednocześnie chroni przed nadmiernym przywiązywaniem się do tego, co przemijające. W sferze poznawczej mindfulness ma pozytywny wpływ na pamięć i koncentrację.

Z drugiej strony, nie jest jednak lekarstwem na poważne zaburzenia i nie zastępuje leczenia tradycyjnego. Trening uważności nie jest też ćwiczeniem relaksacyjnym. 

A co to w ogóle znaczy ćwiczyć mindfulness?

Mówi się o dwóch praktykach w tym podejściu: formalnej i  nieformalnej. Formalna praktyka to po prostu medytacja. Jest ona podłożem mindfulness, jest możliwością trenowania ciała i umysłu. Konieczne są odpowiednie doń warunki: zabezpieczony czas (powinieneś maksymalnie wyciszyć bodźce rozpraszające np. telefon komórkowy czy telewizor oraz zadbać o to, aby nikt Ci nie przeszkadzał w ćwiczeniu), odpowiednia postawa (możesz medytować w pozycji siedzącej lub na poduszce) oraz dobry poziom energetyczny własnego organizmu (trudno uważnie przeżywać doświadczenia kiedy jesteś znużony). W medytacji nie chodzi o to żebyś zasnął albo odfrunął myślami, ale żebyś był jak najpełniej osadzony w teraźniejszości z pełną świadomością tego, co się z Tobą dzieje (czyli jakie myśli przepływają przez Twoją głowę, jakie czujesz emocje i co w związku z tym odczuwasz w ciele). Ważne jest byś medytował systematycznie (warto ćwiczyć co najmniej 10 minut każdego dnia). Ta formalna praca zwiększy Twoją uważność i świadomość, a jednocześnie pomoże Ci przenieść do codziennego życia umiejętności wyćwiczone w czasie medytacji. Życie samo w sobie to właśnie nieformalna praktyka. Na codzień ćwiczeniami mindfulness są tak naprawdę wszystkie rzeczy, które robisz uważnie, np. mycie okna, jedzenie lodów, rozmowa z kimś, seks, obserwacja przyrody, spacer … naprawdę wszystko! Przeznaczenie kilku minut na medytację, podczas której możesz całkowicie skupić się na tym, co dzieje się w Twoim wnętrzu pozwala nauczyć swój organizm nowych sposobów reagowania. Osoby medytujące są bardziej skupione na chwili teraźniejszej zamiast na myśleniu o przeszłości czy przyszłości. Dzięki temu mają niższy poziom stresu i reagują bardziej adekwatnie na pojawiające się bodźce.

Jednak, aby doświadczyć korzyści płynących z mindfulness potrzebna jest praktyka - czytanie tekstów o medytacji nie pomoże ;) a więc zacznij już od dziś. Na początek proponuję niezbyt skomplikowane i wymagające ćwiczenie : sprawdź czy masz minutnik albo stoper i spróbuj go uruchomić (np. w telefonie) - ustaw czas 60 sekund. Jeśli już to zrobisz, to przez tę minutę skoncentruj się wyłącznie na swoim oddechu. „Oddychaj normalnie i licz ile razy w tym czasie wykonałeś/wykonałaś wdechów”. Ćwiczenie jest o tyle nieuciążliwe, że można w ten sposób ćwiczyć uważność kilka razy w ciągu dnia :)

Praktykę mindfulness staram się stosować też w swoim życiu. Dla niektórych jest to śmieszne, dla innych dziwaczne … cóż, mają prawo tak postrzegać moją postawę i moje zachowanie. Zachęcam i Ciebie do spróbowania - poczujesz różnicę :) Jeśli chcesz dowiedzieć się czegoś więcej albo potrzebujesz wsparcia napisz do mnie ms@onlypriceaction.com  

Praktyka mindfulness przynosi również świetne efekty w tradingu. Więcej na ten temat napiszę w kolejnym tekście.

Marta Sokołowska

Psychoterapeuta z bogatym doświadczeniem zawodowym. Traderka korzystająca z wskazówek Niala Fullera. Opracuje ćwiczenia z psychologii tradingu oraz diagnostykę psychologicznych uwarunkowań tradingu.