Ostatnio pisałam o tym, jak ważna dla prowadzenia satysfakcjonującego życia jest znajomość własnych wartości i postępowanie zgodnie z nimi. Zachęcałam do tego, byś zastanowił się nad swoją hierarchią wartości oraz znaczeniem tradingu w Twoim życiu. Doświadczeni traderzy i eksperci w tej dziedzinie twierdzą, że warto myśleć o tradingu jako o jednej z wielu sfer życia, a nie jedynej czy najważniejszej. Wpisuje się to w nurt tzw. work - life balance promujący szukanie równowagi między życiem prywatnym i zawodowym. Wiadomo, że w tradingu (zwłaszcza na początku) łatwo o zachwianie właściwych proporcji między pracą a czasem wolnym. Jak nie zatracić równowagi między tradingiem a innymi obszarami życia? Jak efektywnie połączyć te aspekty funkcjonowania? I czy warto się o to starać?

Już zacytowany na wstępie Hipokrates podkreślał jak ważna dla utrzymania dobrej formy jest dbałość o zachowanie równowagi. Dziś – przy szybkim tempie życia, niemalże nieograniczonym dostępie do informacji, wszechobecnej stymulacji bodźcami i mnogości zadań do wykonania – łatwo ulec presji „wszechstronnego zorientowania w temacie” i bycia zawsze „on-line”. Tym bardziej, że realizacja obowiązków zawodowych (i trading też) niejednokrotnie przynosi uczucie satysfakcji, a dla wielu osób staje się wręcz pasją. Wtedy zachowanie rozsądku i poszukiwanie równowagi wydają się być tak mało prawdopodobne jak „trafienie 6” w Lotto. Dlatego warto wypracować zdrowe nawyki i właściwą postawę, też w kwestii dbałości o własny stan psychofizyczny. Wiąże się to w pewnym sensie z troską o siebie samego i dlatego dla wielu osób może być trudne do wypracowania. Ale warto spróbować ze względu na bezpośrednie przełożenie stanu psychofizycznego na efektywność działań - im jest on bardziej optymalny tym skuteczność działania większa. Oczywiste jest, że dla każdego ten poziom najlepszego wzbudzenia będzie inny (zależy to indywidualnych preferencji, dotychczasowych doświadczeń i ogólnej sytuacji życiowej w danym momencie). Warto jednak pamiętać, że nie oznacza on na pewno równego podziału na pracę i czas wolny. Najważniejsza wydaje się harmonia. Jak zatem znaleźć równowagę między takim zajęciem jak trading a wypoczynkiem? Po pierwsze, trzeba pamiętać, że to właśnie odpoczynek pozwala zachować równowagę i dobrą formę psychofizyczną. Czas na relaks nie jest fanaberią, tylko niezbędną składową życia podnoszącą jego jakość i zwiększającą produktywność. A po drugie, niezbędna jest umiejętność zrównoważonego zarządzania własną energią życiową. Świadomość tych dwóch faktów wydaje się być kluczowa w dbaniu o własną równowagę psychofizyczną.

Jak to robić? Jak dbać o tę równowagę? Ponieważ każdy człowiek to indywiduum z niepowtarzalną historią i unikalnymi przekonaniami nie ma uniwersalnej recepty. Ale spróbuje krótko opisać kluczowe obszary, na które warto byś zwrócił uwagę i  spróbował zastanowić się czy możesz coś w nich zmienić na lepsze. Oto one:

  • sposób odżywiania. Odpowiednio zbilansowana dieta dostarczająca energii z węglowodanów, uzupełniająca ubytki makro- i mikroelementów oraz witamin usprawnia Twoje procesy myślenia i poprawia zdolność koncentracji. Ważne jest też właściwe nawodnienie organizmu. Zmniejszenie ilości dostarczanych płynów, powoduje zmniejszenie objętości krwi, co jest przyczyną mniejszego jej dopływu do najważniejszych narządów – też do Twojego mózgu. Mniej dostarczonej krwi, to mniej tlenu i słabsza praca tego organu.
  • aktywność fizyczna. Udowodniono, że poprawia ona samopoczucie (zwiększone wydzielanie endorfin) i ogólną kondycję. Wielogodzinne przesiadywanie przed monitorem obciąża kręgosłup oraz mięśnie karku i ramion. Brak ruchu prowadzić może do nieodwracalnych zmian i cierpienia. Zalecana aktywność fizyczna dla osób zdrowych to wysiłek o umiarkowanej intensywności wykonywany systematycznie (np. 3 razy w tygodniu), najlepiej dłuższy niż 30 minut. Rekomendowane są takie formy aktywności jak np. szybki marsz, jazda na rowerze, gimnastyka, taniec czy pływanie. Seks naturalnie również :) Wysiłek o mniejszej intensywności lub krótszym czasie trwania i tak jest lepszy niż „lenistwo ruchowe". Wybierz zatem to, co jest dla Ciebie przyjemne, ale i wymaga nieco wysiłku :)
  • relaks. Regularne i odpowiednio dobrane formy wypoczynku pozwalają zregenerować siły zarówno fizyczne, jak i psychiczne oraz utrzymać odpowiedni poziom koncentracji. Nikt nie jest w stanie nieustannie działać na najwyższych obrotach. Każdy potrzebuje chwili odpoczynku, a najłatwiej to robić w trakcie aktywności, które się lubi i które pozwalają na „totalne wyłączenie się". Zależnie od Twoich preferencji, ale też aktualnego "stanu ducha" może to być wypoczynek aktywny (spacer, sprzątanie czy zabawa z dziećmi) albo bierny (czas z książką czy relaksująca kąpiel). Na pewno wiesz, co najbardziej Cię odpręża. A jeśli nie – zastanów się nad tym i korzystaj z tej wiedzy
  • sen. Jest niezbędny nie tylko do ogólnej regeneracji, ale i do swoistej "renowacji" mózgu. Kiedy śpisz naprawiane są uszkodzenia powstałe w Twoim mózgu w czasie czuwania. Niewątpliwie sam wiesz najlepiej ile snu potrzebujesz, ale bardzo dbaj o to, by być wyspanym szczególnie przed sesją tradingu.
  • relacje z innymi. To naprawdę ważny obszar naszego życia, chyba że jesteś zadeklarowanym samotnikiem i dobrze Ci z tym. Z pracy z seniorami wiem jak duże znaczenie u schyłku życia ma poczucie bliskości i wsparcia ze strony innych, jak ogromnie ważne jest zbudowanie dobrych ciepłych i wzmacniających relacji. Jakkolwiek by teraz to nieadekwatne dla Ciebie mogło się wydawać, doceń osoby bliskie które są z Tobą i te którym na to nie pozwalasz albo odsuwasz przez „ważniejsze” rzeczy do zrobienia. I zastanów się co tak naprawdę jest ważniejsze…

Dokładne omówienie zagadnienia optymalnego zarządzania własną energią życiową i związanej z tym równowagi psychofizycznej wykracza poza ramy tego tekstu. Wymienione wyżej obszary stanowią tylko ogólne wskazówki, ale mogą stać się dla Ciebie inspiracją do zmian.

Pamiętaj, że to siły fizyczne i stabilność psychiczna stanowią fundament dla wielkich osiągnięć. Konieczne jest abyś równoważył okresy intensywnego wysiłku i rozluźniającego odpoczynku, byś dbał o higienę psychiczną, relacje z innymi i o swoje ciało. Taka postawa pozwoli Ci długoterminowo utrzymać wysoki poziom Twojego tradingu.

Marta Sokołowska

Psychoterapeuta z bogatym doświadczeniem zawodowym. Traderka korzystająca z wskazówek Niala Fullera. Opracuje ćwiczenia z psychologii tradingu oraz diagnostykę psychologicznych uwarunkowań tradingu.